موج گرانی جدید در بازارهای ایران

 

پس از رکوردهای بی‌سابقه نرخ دلار در ایران، قیمت کالاها در بازار با روند فزاینده‌ای رو به افزایش است و اغلب واردکنندگان نیز هنوز دلار ۴۲۰۰ تومان دریافت نکرده‌اند.

به گزارش «شبکه رسانه‌ای بیان» اسفند سال گذشته و فروردین یک دوره تاریخی برای بازار ارزهای خارجی محسوب می‌شود؛ دوره کوتاهی که نرخ دلار به شش هزار تومان رسید و پس آن با دخالت دولت در این مسئله، نرخ دلار به‌صورت دستوری ۴۲۰۰ تومان اعلام شد.

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهوری در ۲۰ فروردین با تأکید بر اینکه دلار تک‌نرخی و برای هر نیازی از جمله واردات ۴۲۰۰ تومان است، گفت که نرخ‌های غیرازاین، قانونی نیست و با آن برخورد می‌شود.

به گفته بسیاری از تجار و بازرگانان ایرانی از روزی که دولت نرخ هر دلار آمریکا را ۴۲۰۰ تومان اعلام کرده است، حتی یک دلار هم برای واردات دریافت نکرده‌اند. یکی از واردکنندگان موبایل به شبکه رسانه‌ای بیان می‌گوید «دلار در بودجه امسال ۳۵۰۰ تومان تعیین و تصویب شده بود و ما همه برنامه‌ریزی‌هایمان را بر این اساس انجام دادیم؛ اما حالا دولت نرخ دلار را ۴۲۰۰ تومان اعلام کرده و این اختلاف ۷۰۰ تومانی هم برای شرکت ما و هم برای مردم خسارت‌بار است.»

این واردکننده گوشی‌های «هواوی» که نخواست نامش ذکر شود، ادامه می‌دهد «ای‌کاش دولت حداقل همین دلار ۴۲۰۰ تومانی را به واردکنندگان می‌داد. از روزی که دلار از سوی دولت تک‌نرخی شده و بانک مرکزی چند دستورالعمل صادر کرده است، ما چیزی به عنوان دلار ۴۲۰۰ تومانی ندیده‌ایم و به همین دلیل هیچ وارداتی هم نداشته‌ایم. ادامه این روند برای کسب‌وکار ما و برای کشور زیان بزرگی را در پی دارد.»

افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت‌ها

مشاهدات میدانی بیانگر این موضوع هستند که افزایش قیمت دلار اثر عمیقی بر بازارهای ایران گذاشته و بسیاری از کالاهای مصرفی و کالاهای بادوام با افزایش قیمت بی‌سابقه‌ای روبرو شده‌اند. این در حالی است که سامانه ثبت سفارش و سامانه جامع تجارت، مانند گذشته ثبت سفارش واردات را انجام نمی‌دهند و به همین دلیل موجودی انبارها به‌شدت کاهش ‌یافته است. کسری موجودی انبار کالاهای مصرفی و کالاهای بادوام، موجب افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت‌ها شده است.

عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از شرایط ارزی به روزنامه جام جم گفته است «تاکنون هیچ واردکننده‌ای نتوانسته است با دلار ۴۲۰۰ تومانی ثبت سفارش کند و ادامه این روند باعث خواهد شد قیمت‌ها در بازار غیررسمی به شکل فزاینده‌ای افزایش یابد.»

محمدحسین برخوردار اضافه کرده است «در حال حاضر، قیمت‌ها در بازار به صورت فزاینده در حال افزایش است که این اتفاق مثبت نیست و بازار غیررسمی برای دلار شکل می‌گیرد.»

ناتوانی دولت در کنترل بازار

به نظر می‌رسد پس از آشفتگی بازار ارز، کنترل بازارها از دست دولت خارج شده و چندین نهاد موازی از جمله ستاد تنظیم بازار که بر اصناف نظارت دارند، کارکرد خود را تقریباً از دست داده‌اند؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از اصناف به بهانه افزایش قیمت دلار، قیمت اجناس خود را به شدت افزایش داده‌اند و موجب سردرگمی مردم شده‌اند. خبرگزاری ایسنا نیز از افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت پوشاک خبر داده و دراین‌باره نوشته است «این افزایش قیمت‌ها در حالی صورت گرفته است که به گفته مسئولان هیچ‌کسی حق ندارد به بهانه افزایش قیمت ارز، اجناس خود را گران بفروشد؛ اما برخلاف این وعده‌ها، اصناف زیادی اجناس را گران کرده‌اند.»

رئیس انجمن واردکنندگان خودرو نیز از شرایط پیش‌آمده در ثبت سفارش واردات انتقاد کرده و گفته «ثبت سفارش برای واردات خودرو بسته شده، این در حالی است که قرار بود چند روز پس از اعلام نرخ ارز ۴۲۰۰ تومانی، سایت ثبت سفارش با این نرخ بازگشایی شود، اما این اتفاق رخ نداد.» مرشد سلوکی نرخ دلار ۴۲۰۰ تومانی را غیرواقعی دانسته و گفته است «با توجه به این‌که دولت نرخ ۳۵۰۰ تومان را در بودجه در نظر گرفته بود، اما یک‌باره آن را به ۴۲۰۰ تومان افزایش داده، باید منتظر تبعات اقتصادی آن و افزایش هزینه‌های واردات از جمله خودرو باشیم.»

مشکلات ارزی در ایران یک امتحان مهم اقتصادی برای دولت روحانی بود که البته به نظر می‌رسد از آن سربلند بیرون نیامده و همچون در عرصه سیاست نمره‌ای منفی برای خود به ثبت رسانده است. شرایط نشان می‌دهد بزرگ‌ترین متضرر مشکلات ارزیِ اخیر، مردمی هستند که به حسن روحانی رأی اعتماد دادند. دراین‌بین، دولت و سفته‌بازان نیز سرخوش از شرایط کنونی، مترصد ایجاد یک تلاطم دیگر در بازار ارز خواهند بود.

Share