اشکان صفایی: انبار اسناد اتمی محرمانه جمهوری اسلامی در تهران برای دو سال زیر نظر موساد بود

 

سایت دماوند: شاید در تمام سال های پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی، روابط میان ایران و اسرائیل تا این اندازه متشنج نبوده است. در روزهای اخیر که نخست وزیر اسرائیل، اسناد محرمانه برنامه هسته ای نظامی جمهوری اسلامی را افشا کرد و در آستانه اتخاذ تصمیم نهایی رئیس جمهور آمریکا درباره توافق اتمی با جمهوری اسلامی، احتمال بروز درگیری میان دو کشور به موضوع تحلیل ها و گمانه زنی ها بدل شده است. دماوند، روابط میان ایران و اسرائیل و احتمال جنگ میان دو کشور را با اشکان صفایی، پژوهشگر مرکز عزری برای مطالعات ایران و خلیج فارس در دانشگاه حیفای اسرائیل در میان گذاشته است.

 

ترکیه کشوری اسلامی است اما با اسرائیل روابط دیپلماتیک دارد. چرا جمهوری اسلامی حتی نتوانسته روابط مشابهی با اسرائیل برقرار کند؟

 

ترکیه و اسرائیل دو کشور متخاصم نیستند. اتفاقا در سالهای حاکمیت حزب عدالت و توسعه روابط اقتصادی دو کشور به سطح بی سابقه ای افزایش یافته است. حتی حزب عدالت و توسعه ترکیه هم اسرائیل ستیز نیست، اما در جمهوری اسلامی اسرائیل ستیزی، نه فقط عقیدتی که پایه و اساس حکومت است. دشمنی با آمریکا و اسرائیل ستیزی از روز اول انقلاب پایه گذاری شد. حتی اولین شخصیت عمده سیاسی که پس از انقلاب به ایران آمد، یاسر عرفات بود. رهبران جمهوری اسلامی در دوران پیش از انقلاب نیز ضد اسرائیل و یهودیان سخنرانی می کردند. بعضی از چهره های بدنه اصلی جمهوری اسلامی در لبنان علیه اسرائیل جنگیده اند. در حالیکه برای دولت ترکیه بگو مگو های سیاسی بیشتر جنبه تاکتیکی دارد تا دشمنی.

 

آیا سطوح مختلف درگیری جمهوری اسلامی با اسرائیل در طول چهار دهه گذشته فراز و نشیب داشته؟

 

در دوران محمد خاتمی تا حدی رویارویی شعاری مقامات جمهوری اسلامی علیه اسرائیل کمتر شد، اما همزمان میزان حمایت حکومت از گروههایی که با اسرائیل در جنگ بودند، کم نشد. فراموش نکنیم که همان دوره انتفاضه دوم در جریان بود و زمانی که در اورشلیم اتوبوس منفجر می کردند، جمهوری اسلامی از گروههایی که با اسرائیل می جنگیدند حمایت می کرد.

 

تاثیر رفتار جمهوری اسلامی بر روند صلح فلسطین و اسرائیل چه بوده؟

 

عموما نمی توان تاریخ را با اما و اگر نوشت و قضاوت کرد، اما در این مورد به خصوص من به یک اگر بزرگ معتقدم: اگر جمهوری اسلامی بر سر کار نیامده بود، به احتمال قوی تا امروز فلسطین و اسرائیل به صلح دست یافته بودند. فراموش نکنیم که یکی از بانیان اصلی صلح اسرائیل و مصر محمدرضا شاه پهلوی بود. اما در این سالها حمایت جمهوری اسلامی از بعضی از گروههای خاص در فلسطین باعث شد مناقشه اسرائیلی – فلسطینی رنگ مذهبی و اعتقادی به خود بگیرد و موضوع پیچیده تر شود.

 

جمهوری اسلامی به طور متناوب تعدادی از شهروندان ایرانی را به اتهام جاسوسی برای اسرائیل بازداشت می کند. آیا جمهوری اسلامی در این مورد دروغ می گوید و یا این حجم همکاری نشان دهنده روابطی میان برخی شهروندان ایران با اسرائیل است؟

 

لفظ خود آقای ظریف را به کار می برم: چوپان دروغگو! جمهوری اسلامی چوپان دروغگو است و در طول چهار دهه به قدری دروغ گفته که واقعا قابل تشخیص نیست که چه چیزی را راست می گوید و چه چیزی را دروغ می گوید. این حکومت هر کسی را که تصور کند و یا حتی حدس بزند پتانسیل خطر دارد، در بند می کند. به علاوه اینکه گاه به مخالفان سیاسی خود برچسب جاسوسی میزند و گاه نیز افرادی را برای سودجویی سیاسی بازداشت و متهم میکند.

 

آیا درباره نگاه مردم ایران به اسرائیل، برداشتی وجود دارد؟

 

من مطمئن نیستم اکثر مردم ایران اسرائیل را دوست داشته باشند اما دستکم دشمن اسرائیل هم نیستند.

 

خامنه ای و دیگر مقام های جمهوری اسلامی از مدتی پیش می گویند اسرائیل ۲۵ سال آینده را نخواهد دید. آیا این سخنان یک بلوف است و هدف از اعلام آن چیست؟

 

بله حتما بلوف است. از دو سه سال پیش که آقای خامنه ای این برنامه را اعلام کرده تا امروز فرماندهان سپاه همچنان می گویند ۲۵ سال آینده؛ در حالیکه تا الان باید شده بود ۲۲ سال! بنابراین بلوف است. البته ترکیه هم از این بلوفها دارد و هدف آن جلب افکار عمومی کشورهای اسلامی است، اما جمهوری اسلامی فراتر از این ایدئولوژی یک هدف دیگر هم دارد. ورود به جنگ سوریه باعث موضع شدید و حتی تنفر مردم کشورهای عربی نسبت به جمهوری اسلامی شده و من این حس را حتی در میان شهروندان فلسطینی تبار اسرائیل هم می بینم. در نتیجه جمهوری اسلامی گاهی با اینگونه اقدامات تلاش می کند افکار عمومی کشورهای عربی را به سمت خود جذب کند، اما موفق نبوده. البته در جمهوری اسلامی این بلوف جایگزین دشمنی عملیاتی علیه اسرائیل نشده و همانطور که گفتم این حکومت از روزی که بر سر کار آمده تمام تلاش خود را برای نابودی اسرائیل به کار بسته است.

 

چرا ارتش اسرائیل پایگاههای نظامی سپاه در سوریه را بمباران می کند؟

 

البته اسرائیل هرگز مسئولیت این حملات را به عهده نگرفته و اخبار منتشر شده در این رابطه را تایید نمی کند. اگر فرض بگیریم بمبارانها توسط اسرائیل انجام شده باشد، یکی از دلایل اسرائیل می تواند این باشد که دولت اسرائیل ایجاد پایگاه نظامی ایران در خاک سوریه را خط قرمز امنیتی خود می داند و ایران نیز موشکهای با برد بالا و موشکهای زمین به هوا به پایگاههای سپاه در سوریه منتقل کرده که این اقدامات تحریک آمیز برای اسرائیل تهدید جدی امنیتی محسوب می شود. اسرائیل می گوید که ایران قصد دارد این موشکها را به حزب الله لبنان تحویل بدهد که هرچند قابلیت تغییر موازنه قوا را ندارد، اما به هر حال برای امنیت اسرائیل مضر است.

 

روسیه با اسرائیل روابط گرمی دارد. در صورت درگیری مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل، آیا درگیری به خاک سوریه و لبنان محدود خواهد ماند و اگر فراتر از این برود، موضع احتمالی روسیه چه خواهد بود؟

 

همین که روسیه در برابر بمباران پایگاههای ایران در سوریه واکنش شدید نشان نداد و در مورد بمباران اخیر که هیچ واکنشی نشان نداد، نشانه خوبی است برای پیش بینی موضع روسیه در صورت بروز درگیری نظامی احتمالی. توجه داشته باشید که روسیه نسبت به حمله موشکی آمریکا، فرانسه و بریتانیا به پایگاههای اسد در سوریه واکنش شدیدی نشان داد. در حالیکه این حمله موشکی تلفات انسانی هم نداشت. پوتین و نتانیاهو روابط نسبتا خوبی دارند. اتفاقا تنها کشوری که می تواند مانع بروز جنگی میان اسرائیل و جمهوری اسلامی شود، روسیه است. زیرا همزمان با ایران و سوریه و اسرائیل روابط دوستانه دارد. البته به نظر من احتمال درگیری مستقیم بین ایران و اسرائیل کم است. نتانیاهو در مصاحبه با سی ان ان گفت که کشورش قصد ندارد با ایران درگیر شود. البته وقتی سطح تنش خیلی بالا می رود، یک خطای محاسباتی از سوی طرفین می تواند به جنگ منجر شود. چنین جنگی اگر هم رخ بدهد به خاک سوریه محدود خواهد ماند. جمهوری اسلامی با حضور در سوریه هم مرز اسرائیل است، اما اسرائیل با ایران مرز مشترک ندارد. بنابراین اسرائیل اگر بخواهد جنگ را به داخل مرزهای ایران بکشاند، باید از حملات هوایی استفاده کند که دستکم باید از حریم هوایی عربستان سعودی رد شود.

 

در اینصورت احتمال دخالت آمریکا قوت می گیرد؟

 

دقیقا منظورم همین است. اگر درگیری مستقیم بین ایران و اسرائیل اتفاق بیافتد، نه احتمالا که مسلما آمریکا هم وارد جنگ خواهد شد.

 

اسنادی که اخیرا نتانیاهو درباره برنامه هسته ای نظامی جمهوری اسلامی افشا کرد از کجا می آید و واکنشها نسبت به آن چه بوده؟

 

تا امروز بسیاری از کشورهای جهان از جمله وزرای خارجه کشورهای اروپایی که حامی برجام هستند، تایید کرده اند که گزارش آقای نتانیاهو از ادامه برنامه اتمی مخفی جمهوری اسلامی واقعی است. اما چطور این ۵۰۰ کیلو سند محرمانه به دست اسرائیل رسیده، رسانه های اسرائیل می گویند این اسناد محرمانه که شامل هزاران صفحه متن و فایل تصویری است در انباری در منطقه شورآباد (جنوب تهران) نگهداری می شد. این انبار دو سال پیش مورد توجه موساد قرار گرفته و از آن زمان تحت نظر بود. تا اینکه حدود پنج ماه پیش اخباری موثق به دست اسرائیل می رسد درباره محل دقیق این فایل ها درون انبار. ماموران موساد نیز فورا وارد عمل شده و فایل ها را به محلی دیگر درون ایران منتقل می کنند و در حالی که دستگاه های امنیتی جمهوری اسلامی به دنبال آنها بودند، موفق می شوند فایل ها را از ایران خارج کنند.

 

احمدرضا جلالی آخرین نمونه از افرادی است که به اتهام جاسوسی برای اسرائیل در آستانه اعدام قرار دارد. با توجه به لو رفتن اسناد اخیر، تا چه اندازه می توان ادعاها و اتهام های مقام های جمهوری اسلامی علیه افرادی مثل دکتر جلالی با لو رفتن این اسناد را موثق دانست؟

 

هیچ ارتباطی بین اینها وجود ندارد. افرادی به این اسناد دسترسی داشته اند که در رده های بالای امنیتی کشور هستند. فعالان بازداشت شده محیط زیست و دکتر جلالی و امثال این افراد به چنین اطلاعاتی دسترسی نداشته اند. البته زمان بازداشتهای گسترده دقیقا با زمانی که اسرائیل می گوید این مدارک را به دست آورده، یکی است.

 

یعنی بازداشتها کور بوده است؟

 

بله حتما کور بوده. برای ایجاد رعب و وحشت یک عده را دستگیر کرده اند، در حالیکه نمی دانند چه کسی اطلاعات را به بیرون درز داده. به قول دوستی روش کار اطلاعات سپاه این است که ابتدا بازداشت می کند و بعد اینقدر فرد را کتک می زند تا به خواسته اش برسد.

 

استراتژی مقامهای اسرائیل در مورد ایران و نه جمهوری اسلامی چیست؟

 

مقامات اسرائیلی بارها توضیح داده اند منتظر روزی هستند که جمهوری اسلامی سرنگون شود تا اسرائیل بتوانند دوباره با ایران روابط دوستانه داشته باشند.

 

آیا اپوزیسیون جمهوری اسلامی می تواند و باید برای سرنگونی رژیم روی کمک اسرائیل حساب کند؟

 

اپوزیسیون جمهوری اسلامی باید روی پای خودش بایستد. ضمنا نسبت به کمک گرفتن اپوزیسیون از اسرائیل حساسیت زیادی وجود دارد.

 

آیا درگیری مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل با دخالت آمریکا با هدف سقوط جمهوری اسلامی خواهد بود و اپوزیسیون باید از این درگیری استقبال کند؟

 

به نظر من چنین درگیری محتمل نیست و اگر هم اتفاق بیافتد، تا مرز سرنگونی جمهوری اسلامی گسترش نخواهد یافت. یکی از دلایلی که در طول این سالها آمریکا سعی کرد با جمهوری اسلامی کنار بیاید، این است که جمهوری اسلامی اپوزیسیون منسجمی ندارد. تجربه عراق را فراموش نکنیم: یک زمانی در لندن پر درآمد ترین شغل این بود که اپوزیسیون عراقی باشی و غربی ها این تجربه ناموفق را تکرار نخواهند کرد. برای همین اگر هم درگیری اتفاق بیافتد محدود خواهد بود، زیرا اپوزیسیون منسجم نداریم. مگر اینکه همزمان با حمله خارجی، شورش داخلی اتفاق بیافتد.

Share