جمهوری اسلامی واقعا چه سهمی از اقتصاد دمشق دارد؟

ایرنا : جدیدترین تحلیل‌های بین‌المللی از اوضاع سوریه، می‌گوید دوران جنگ در این کشور به پایان خود نزدیک می‌شود و انتظار می‌رود سوریه بتواند به‌زودی بازسازی اقتصادی خود را آغاز کند. با وجود همکاری اقتصادی ایران و سوریه، کشورمان تنها سهمی حدود پنج درصدی در بازار این کشور دارد.

گزارش‌های ریسک جهانی (GRI) که آثار تصمیمات سیاسی را بر اقتصاد، مورد بررسی قرار می‌دهد، در جدیدترین نوشتار خود به آثار اقتصادی پایان جنگ سوریه پرداخته است. در این مقاله، ابتدا مروری بر اقتصاد سوریه قبل از جنگ شده و پس از آن، موانع داخلی و خارجی بازسازی اقتصادی در این کشور بررسی شده و در نهایت، فرصت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری خارجی در سوریه معرفی شده است.

*تصویری از اقتصاد سوریه قبل از جنگ

سوریه حدود هفت سال قبل و پیش از شروع جنگ، اقتصاد نسبتاً پایداری داشت و نرخ رشد تولید ناخالص داخلی در این کشور به‌طور متوسط سالانه حدود پنج درصد بود و از نظر تولید ناخالص داخلی سرانه، مشابه مصر و مراکش بود. البته، تولید ناخالص داخلی سرانه حدود دو هزار و ۸۰۰ دلاری در سال، سوریه را در موقعیتی پایین‌تر نسبت به بیشتر کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) قرار داده بود.

کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد سوریه داشت، به‌طوری که در سال ۲۰۱۱ / ۱۳۸۹، بیش از یک چهارم جمعیت این کشور در بخش کشاورزی فعالیت می‌کردند و بخش کشاورزی، ۱۹ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل می‌داد.

پس از کشاورزی، نفت اهمیت زیادی داشت و بخشی از بودجه دولت و برنامه‌های اشتغال‌زایی از بخش نفت تأمین مالی می‌شد. در اثر جنگ، تولید نفت کاهش چشمگیری داشته، به‌طوری که از روزانه ۳۸۶ هزار بشکه در سال ۲۰۱۰ به روزانه ۹ هزار بشکه در سال ۲۰۱۴ رسیده است. به‌علاوه، بخش‌ انرژی، حمل و نقل، زنجیره تأمین و به‌طور کلی، امور زیرساختی با افت قابل توجهی مواجه شده‌اند.

صادرات بخش معدن که در سال ۲۰۱۱ حدود ۴٫۷ میلیارد دلار بود در سال ۲۰۱۵ تقریباً به صفر رسید و گردشگری که بخش مهمی از اقتصاد سوریه بود به‌دلیل ناامنی‌های ناشی از جنگ به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته و زمان زیادی برای بهبود این بخش، مورد نیاز است.

*سرمایه‌گذاری خارجی در سوریه

به نظر می‌رسد سوریه به‌دنبال جذب سرمایه‌گذاری چین در این کشور باشد. چین در نشست وزرای مجمع همکاری چین و کشور‌های عربی از وام ۲۳ میلیارد دلاری به کشورهای عرب خاورمیانه خبر داده بود که ۹۰ میلیون دلار آن صرف کمک‌های بشردوستانه به یمن، لبنان، سوریه و اردن خواهد شد.

شرکت‌های خارجی در بخش کشاورزی سوریه نیز می‌توانند به ایفای نقش بپردازند. عمده محصولات کشاورزی سوریه، گندم، جو، پنبه و انواع ادویه است که به‌دلیل آسیب‌های ناشی از جنگ، نیاز به توسعه زیرساخت‌ها دارند و بخش تأمین نهاده‌ها، ماشین‌آلات و خدمات ترویج و آموزش می‌تواند به عهده شرکت‌های خارجی قرار گیرد.

*ایران کجای اقتصاد سوریه است؟

همان‌طور که دیدیم منابع خارجی نقش پررنگی برای ایران در اقتصاد سوریه ترسیم می‌کنند. اما آمارها واقعیت را طور دیگری نشان می‌دهند. ایرناپلاس با بررسی آمار شرکای تجاری سوریه، کشورهایی که بیشترین صادرات به این کشور را داشته‌اند مورد بررسی قرار داده که بر این اساس، ایران رتبه پنجم را به خود اختصاص می‌دهد و تنها حدود پنج درصد از بازار این کشور در اختیار ایران است. در واقع حدود ۴۰ درصد از کالاهای خارجی بازار سوریه در سال ۲۰۱۷ از ترکیه و چین وارد شده‌ است.

ایران در سال حدود ۳۲۶ میلیون دلار صادرات کالا به مقصد سوریه داشته که در مقایسه با مجموع صادرات حدود ۱۰۶ میلیارد دلاری کشورمان، رقم قابل توجهی نیست و تنها حدود ۰٫۳۱ درصد از صادرات ایران به مقصد سوریه بوده و شاید بتوان گفت حضور مستشاران نظامی ایران در سوریه، به معنای حضور پر رنگ در سایر بخش‌های این کشور از جمله اقتصاد سوریه تعبیر می‌شود که آمارها نشان می‌دهند برداشت دقیقی نیست.

Share