تا ورود زنان آزاد نشود، مردها هم پشت در ورزشگاه‌ها خواهند ماند

ایران وایر – پیام یونسی پور : فدراسیون فوتبال ایران و شورای امنیت ملی کشور از ماه قبل پشت درهای بسته، کمی دور از چشم‌ها و گوش‌ها، وارد شور شده‌اند.

بارها بحث کرده، گاهی برافروخته شده و در برخی جلسه‎ها به یک قدمی راه حل و توافق رسیده‌اند. روزهایی هم زیر میز زده، بلند شده و رفته‎اند. داستان بر سر یک فوریت است؛ ورود قطعی زنان به ورزشگاه‌ها.

دوم تیر امسال، «حیدر بهاروند»، رییس سازمان لیگ فوتبال ایران از احتمال برگزار نشدن رقابت‌‌های «لیگ برتر» خبر داد. او گفت: «اگر ایرادهای زیرساختی ورزشگاه‌های کشور حل نشوند، قادر به برگزاری لیگ برتر نخواهیم بود.»

نگرانی فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ از تکرار اتفافات فینال «جام حذفی» بود. آن‌چه در اهواز و در جریان بازی تیم‌های «پرسپولیس» و «داماش گیلانیان» رخ داد، حتی منجر به حکم تعلیق و منع فعالیت مدیران سازمان لیگ از سوی «کمیته اخلاق» فدراسیون فوتبال کشور شد.

روز پنجم تیر، «مهدی تاج»، رییس فدراسیون فوتبال ایران در گفت‌وگو با خبرنگاران، یک کُد ویژه داد. او گفت: «شورای امنیت ملی کشور برای ایجاد استانداردهای مورد نیاز در ورزشگاه‎ها ورود کرده است و تاکیدهایی ویژه دارد.»

تاج پای مهم‌ترین نهاد امنیتی کشور را وسط کشید. پیش از این هم با استفاده از نام ارکان و ارگان‌های دولتی و نظامی، سعی کرده بود فدراسیون جهانی فوتبال را متوجه برخی اتفاقات داخلی کشور کند؛ برای نمونه، وقتی مجلس شورای اسلامی «قانون منع به کارگیری بازنشسته‌ها» را تصویب کرد، مهدی تاج در مصاحبه‌ با خبرگزاری‌های رسمی ایران، آن را نمونه‌ای از دخالت «سیاست در ورزش» دانست.

این بار بازی او در کدگذاری برای فیفا، به شورای امنیت ملی کشور رسیده است. تاج اشاره‌ای نکرد که دقیقا دغدغه احتمالی این نهاد امنیتی چیست اما به صورت روشن گفت: «تعویق در شروع مسابقات لیگ و بحران‌های احتمالی، پیآمد ورود شورای امنیت کشور به فوتبال ایران است.»

در همان بازه زمانی، سازمان لیگ فهرستی از کاستی‌های موجود در زیرساخت‌های فوتبال ایران که از سوی شورای امنیت ملی کشور ارایه شده بود را منتشر کرد؛ یک فهرست پنج‌گانه که مشتمل بود بر «فروش بلیت الکترونیک»، «شماره دار شدن صندلی‌های تمامی ورزشگاه‌های کشور»، «اصلاح گذرگاه‎های ورزشگاه‌ها»، «نصب دوربین‎های مداربسته و ایجاد اتاق کنترل در تمامی شهرها» و «توجه به نیازهای رفاهی هواداران».

دو روز بعد، سازمان لیگ به صورت رسمی به ۱۶ باشگاه لیگ برتر فوتبال ایران اعلام می‌کند که هم زمان قرعه‌کشی مسابقات و هم زمان آغاز رقابت‌های لیگ برتر به تعویق افتاده است. چند روز؟ چند هفته؟ چند ماه؟ به صورت دقیق مشخص نیست.

«یحیی گل‌محمدی»، سرمربی «پدیده» مشهد نخستین معترض بود: «تاسف برانگیز است که حتی نمی‌دانیم بازی‌ها چه زمانی شروع می‌شوند.»
او اما آخرین شکایت کننده از وضعیت لیگ برتر ایران نبود؛ «امیر قلعه‌نویی»، سرمربی «سپاهان» هم تعویق در لیگ را مایه خجالت خواند: «از این وضعیت سرگیجه گرفته‌ایم.»

اما روز دوازدهم تیرماه، بعد از آخرین جلسه‌ای که بین فدراسیون فوتبال و شورای امنیت ملی برگزار شد، شرایط عوض شد. فدراسیون ایران به صراحت اعلام کرد که در صورت محقق نشدن درخواست فدراسیون جهانی فوتبال و باز نشدن درهای ورزشگاه‌های ایران به روی زنان، نه تنها رقابت‌های لیگ برتر و جام حذفی را برگزار نخواهد کرد که از هر بازی ملی با حضور تماشاگران خودداری می‌کند.

برای درک ماجرا، باید به زمستان سال ۱۳۹۶ و سفر ۲۰ساعته «جیانی اینفانتینو»، رییس فدراسیون جهانی فوتبال به ایران برگشت. او شرط حضور کوتاه مدت خود در تهران و قبول دعوت مهدی تاج برای تماشای دربی تهران را دیدار با «حسن روحانی» اعلام کرده بود. اینفانتینو در بازگشت به سوییس، به «گاردین» گفت: «مسلما اولین راه حل ما تحریم و تعلیق نیست.»

او در مورد معضل ورود زنان به ورزشگاه‌های ایران حرف می‌زد؛ قانونی نانوشته که حضور زنان در ورزشگاه‌ها را منع می‌کند. اینفانتینو به گاردین گفت: «ابتدا برای حضور دختران ایرانی در ورزشگاه‌ها مذاکره می‌کنیم. اگر به نتیجه نرسیم، قطعا از راه‌های سخت وارد خواهیم شد.»

فیفا اولتیماتومی یک ساله برای ایران تعیین کرد. سال ۱۳۹۷، «دختران گزینشی» در روز بازی ایران و بولیوی به ورزشگاه رفتند تا به فدراسیون جهانی فوتبال نشان دهند که ورود و حضور بانوان برای دیدن بازی تیم دل‏خواه خود آزاد شده است. کمی بعد همین اتفاق در بازی فینال لیگ قهرمانان آسیا در بازی «پرسپولیس» و «کاشیما» ژاپن افتاد.

اما پس از آن‌، درها باز هم به روی زنان قفل خوردند. سیزدهم اسفندماه ۱۳۹۷، «غلامحسین اسماعیلی»، رییس کل دادگستری استان تهران در جمع خبرنگاران آب پاکی را روی دست همه ریخت: «حضور بانوان در ورزشگاه‌ها مشکل امروز مردم نیست، به مشکلات دیگر برسید!»

غلامحسین اسماعیلی البته اشاره نکرد که مشکل واقعی مردم چیست اما بخشی از چهره واقعی مردان قانون ایران را به نمایش گذاشت: «امروز فیفا گفته است که زنان باید در استادیوم حاضر باشند و فردا می‌گوید که زنان و مردان باید شانه به شانه هم و در کنار یک‏دیگر قرار بگیرند و روز دیگر موضوع حجاب را بیان می‏کنند. لذا نباید به موضوعات پیش پا افتاده بیش‏تر از آن چیزی که هستند، بها دهیم.»

نه تنها همین اظهارات که بیش از ۱۰۰هزار ای‌میل ارسالی از سوی زنان ایرانی برای فدراسیون جهانی فوتبال، باعث شد که روز ۲۸ خرداد امسال نامه‌ای رسمی و تهدیدآمیز به عنوان «آخرین اولتیماتوم» به فدراسیون فوتبال ایران برسد. طی نامه‌ای که شخص جیانی اینفانتینو ارسال کرد، فدراسیون فوتبال ایران موظف شد به صورت «عملی» اجازه ورود زنان به «تمامی ورزشگاه‌‌های کشور» را صادر کند.

فیفا در نامه خود تاکید کرده بود که برای اجرا شدن این درخواست، تا روز ۲۴ تیرماه ۱۳۹۷به ایران فرصت خواهد داد.

فدراسیون جهانی فوتبال در برخورد با ایران، از مدل سیاست امریکایی پیروی نمی‌کند. برعکس، تلاش کرده است با فرمول فشار ذره به ذره روی ایران پیش برود؛ مدلی ایرانیزه شده و برگرفته ازخروج قدم به قدم از «برجام».

سال ۱۳۹۵، فیفا طی حکمی ضربتی، فدراسیون فوتبال ایران را به دلیل آن‌چه «دخالت سیاست در فوتبال» می‌دانست، تعلیق کرد. ولی اینفانتینو سال ۱۳۹۶ به گاردین گفته بود: «برای برخوردهای تند همیشه زمان هست. اما من ابتدا با گفت‌وگو وارد می‌شوم.»
این یعنی فیفا نمی‌خواهد فعلا یکی از قطب‌های فوتبال آسیا را به صورت کامل از چرخه فوتبال جهان خارج کند. اما از موضع خودش هم پایین نخواهد آمد.

براساس قانون، تمامی مسابقات رسمی یا غیررسمی تیم‌های فوتبال در کشورهای عضو فیفا که صاحب پروانه حرفه‌ای هستند، زیر نظر و تحت امتیاز و نظارت فیفا و کنفدراسیون‌های تابعه‌اش در قاره‌ها انجام می‎شوند. به این ترتیب که اگر فدراسیون جهانی فوتبال به تبانی دو تیم یا داوران در یک بازی دوستانه باشگاهی در روزی خارج از روزهای رسمی برگزاری مسابقات لیگ یک کشور هم شک کند، پرونده بازیکنان، مربیان، مدیران و داوران آن مسابقه را در کمیته اخلاق خود باز خواهد کرد.

این یعنی، وقتی فدراسیون جهانی فوتبال به ایران اعلام می‌کند که فقط تا روز ۲۴ تیرماه برای باز کردن درهای ورزشگاه‌ها به روی زنان ایرانی فرصت خواهد داشت، حتی برگزاری دیدار دوستانه تیم‌های ملی و امید ایران، بدون حضور تماشاگران زن در ورزشگاه آزادی، رفتاری خلاف درخواست و مقررات این نهاد بین‌المللی محسوب می‌شود.

برخورد فیفا چیست؟ هرآن‌چه در لحظه تصمیم بگیرد؛ جلوگیری از برگزاری تمامی مسابقات باشگاهی و ملی ایران در خارج از کشور تا لغو میزبانی‌ تمامی تیم‌های ملی و باشگاهی ایران از مسابقات بین‌المللی و حتی تعلیق فدراسیون فوتبال. فیفا فعلا ایران را تحریم نمی‌کند اما جرایمی که برای فدراسیون و باشگاه‌ها در نظر خواهد گرفت، حتی از تعلیق هم سخت‌تر خواهد بود.

پس فدراسیون فوتبال ایران مجبور است با شورای امنیت ملی وارد مذاکره شود؛ شورایی که باید نتیجه مذاکرات را برای تایید مثلا پیش روی آیت‌الله «ناصر مکارم شیرازی» قرار دهد.

روز ۲۸مرداد سال پیش خبرگزاری «ایسنا» از این مرجع تقلید شیعیان در مورد حضور زنان در ورزشگاه‌های فوتبال سوال کرد. پاسخ مکارم شیرازی به این شرح بود: «جو حاکم در ورزشگاه‌ها برای حضور زنان مناسب نیست و شکی نیست که اختلاط جوانان و آزاد بودن آن‎ها سرچشمه مشکلات زیادی از نظر اخلاقی و اجتماعی می‌شود. اضافه بر این، در بعضی انواع ورزش، مردان پوشش مناسبی در برابر زنان ندارند. بنابراین، لازم است از حضور در این برنامه‌ها خودداری کنند؛ به خصوص این که این برنامه‌ها را از رسانه‌ها می‌توانند ببینند و حضور آن‎ها ضرورتی ندارد.»

روز ۱۶تیر سال ۱۳۹۵، آیت‌الله «احمد علم‌الهدی»، نماینده ولی فقیه در استان خراسان رضوی در سخن‎رانی روز عید فطر گفت: «کسانی که زنان را به ورزشگاه راه می‌دهند، به جهنم خواهند رفت.»
او حضور زنان در ورزشگاه‌ها را نشانه مطلقی از «ابتذال» دانسته بود.

فوتبال ملی و باشگاهی ایران حالا در منگنه فیفا و تندروهای مذهبی ایران قرار گرفته است. فیفا از ایران «ضمانت اجرایی» می‌خواهد. ضمانت اجرایی یعنی هر زمان و هر روز، ممکن است یکی از نماینده‌های کنفدراسیون فوتبال آسیا به یکی از شهرهای ایران سفر کند و با اطلاع یا بدون اطلاع، روند ورود زنان به ورزشگاه‌‌ها را زیر نظر بگیرد. این بار دیگر زنان گزینشی درمان‎گر درد فوتبال ایران نخواهند بود.

شاید لیگ با تعویق آغاز شود. شاید مجوزی برای حضور زنان صادر نشود. شاید ایران آخرین برگش را بازی کند. اما فیفا این بار احتمالا از موضع خود در قبال ورزشگاه‌ها و زنان ایرانی کوتاه نمی‌آید.

Share