۷میلیون کارت‌خوان بی‌هویت در ایران

ایران وایر : در ایران داستان پرابهامی از کارت‌خوان‌ها و مطب‌های پزشکان نوشته شده است. در دو سال گذشته بسیاری از پزشک‌ها مایل به استفاده از دستگاه‌های کارت‌خوان در مطب‌های خود بودند اما گویا بسیاری دیگر رضایتی به این کار ندارند.

دلیل هم روشن است؛ فرار مالیاتی.

حالا خبر رسیده است که تنها ۱۹ درصد پزشکان به هشدار‌ها، ضرب‌الاجل‌ها و درخواست‌ها برای نصب کارت‌خوان در مطب‌های خود توجه کرده‌ و ۸۱ درصد هم‌چنان به این مساله بی‌توجه هستند.

فرار مالیاتی پزشکان در ایران دیگر یک پدیده‌ نیست، آن را باید رسمی دید که روز به روز گسترش می‌یابد. آن‌‌هاِ با درآمدهای بالا، با روش‌های گوناگون درآمد واقعی خود را پنهان می‌کنند و برای فرار از مالیات، شیوه‌های مختلفی را به کار می‌بندند. قرار ندادن کارت‌خوان در مطب و ثبت نکردن کارت‌خوان به نام خود هم راهی است برای فرار از پرداخت مالیاتِ درآمدهای کلان اطبا.

آذر ۱۳۹۶ در گزارشی اعلام شد که سهم پزشکان از فرار مالیاتی چیزی نزدیک به شش هزار میلیارد تومان است.

بسیاری از پزشکان دستگاه‌های کارت‌خوان خود را به نام فرزندان یا منشی‌های خود گرفته‌اند تا بتوانند از زیر بار پرداخت مالیات شانه خالی کنند.

اما حالا به غیر از پزشکان، خبر رسیده است که در ایران هفت میلیون دستگاه کارت‌خوان (پوز) بدون هویت در نقطه کور سازمان امور مالیاتی قرار دارند و کسی هم اطلاع دقیقی از فعالیت این دستگاه‌ها ندارد.

این آمار شگفت‌انگیز را «علی مویدی خرم‌آبادی»، مدیرکل بازرسی مبارزه با پول‌شویی و فرار مالیاتی سازمان امور مالیاتی اعلام کرده است.
به گفته او، یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های این دستگاه‌ها، فرار مالیاتی و پول‌شویی است که به راحتی قابل تهیه و البته فعال‌سازی هستند.

هر کسی در ایران می‌تواند یکی از همین دستگاه‌ها را بدون مداخله بانک‌ها تهیه کند و به سادگی به سه حساب بانکی (یا بیشتر) به صورت هم‌زمان متصل ‌شود. این راهی است برای پول‌شویی در ایران.

یک جست‌وجوی ساده در اینترنت نشان می‌دهد که انواع دستگاه‌های کار‌ت‌خوان سیار، جیبی و ثابت به راحتی در دسترس قرار دارند. قیمت این دستگاه‌ها بین ۷۰۰ هزار تا دو میلیون تومان است.

برای دریافت و فعال کردن این دستگاه‌ها، نیازی به داشتن یک کسب و کار خاص نیست. تنها با فرستادن عکس از مدارک شناسایی و تایید شماره شبا بانکی، دستگاه فعال می‌شود.

بسیاری در ایران با همین فرمول ساده توانسته‌اند یک یا چند دستگاه خودپرداز را خریداری کنند. حالا خیال‌شان هم از بابت پرداخت نشدن مالیات و نامشخص ماندن میزان دقیق درآمد و گردش مالی آسوده است.

آمارها حکایت از آن دارند که میزان فرار مالیاتی در ایران رقمی معادل ۴۰ هزار میلیارد تومان است که حساب‌های اجاره‌ای با استفاده از دستگاه‌های کارت‌خوان نقش مهمی در این فرار ایفا می‌‌کنند.

براساس قواعد مالیاتی، هر واحد صنفی یا خدماتی باید حساب یا حساب‌های متصل به دستگاه كارت‌خوان خود را به سازمان امور مالیاتی معرفی كند تا در پایان سال با توجه به گردش حساب سالانه، میزان مالیات واحد صنفی محاسبه شده و در مسیر پرداخت قرار گیرد.

این اصل ابتدایی اما در بسیاری از واحدهای صنفی و تجاری رعایت نمی‌شود. به نظر می‌رسد همین فرارهای ساده، خشم سازمان امور مالیاتی را هم برانگیخته است.

براساس آمار رسمی، دستگا‌ه‌های کار‌ت‌خوان و تراکنش‌های کارتی سهم بالایی در اقتصاد ملی ایران دارند. به طوری که ارزش تراکنش‌های کارتی (شامل ابزار سه‌گانه دستگاه کارت‌خوان، اینترنت و موبایل) در سال گذشته به دو هزار و ۵۸۸ هزار میلیارد تومان و در خردادماه ۱۳۹۸ به ۲۳۹ هزار میلیارد تومان ‌رسیده بود.

بر همین اساس، بخش عمده‌ای از نقل و انتقالات پولی در کشور از طریق همین کار‌‌ت‌های بانکی انجام می‌شود که اکنون سازمان امور مالیاتی رصد آن‌ها را آغاز کرده است و معلوم نیست که در این راه چه قدر می‌تواند موفق باشد.

بررسی‌ها نشان می‌دهند که بالغ بر هفت میلیون و ۳۳۸ هزار دستگاه کارت‌خوان در اردیبهشت ماه ۱۳۹۸ در کشور فعال بوده‌اند و شهر‌های یزد، تهران، بوشهر، هرمزگان و مازندران بیشترین نرخ سرانه کارت‌خوان را به خود اختصاص داده‌اند.

جدول شماره یک، پنج استان را که بیشترین تعداد دستگاه کارت‌خوان فعال را دارند، نشان می‌دهد. بر اساس این جدول، استان تهران در فروردین ماه ۱۳۹۸، با یک میلیون و ۵۱۵ هزار و ۹۸۰ دستگاه کارت‌خوان فعال، در صدر جدول قرار گرفته است. همین رقم در اردیبهشت‌ سال ۱۳۹۸، یعنی یک ماه بعد با رشد تعداد حدود ۱۶ هزار دستگاه کارت‌خوان‌ فعال، به عدد یک میلیون و ۵۳۲ هزار دستگاه رسیده است.

این جدول هم‌چنین نشان می‌دهد که استان‌های خراسان رضوی، اصفهان، فارس و خوزستان به ترتیب در جایگاه دوم تا پنجم قرار گرفته‌اند.

جدول دیگر که براساس آمار‌های بانک مرکزی تهیه و تنظیم شده است، نشان می‌دهد که استان ایلام با ۵۳ هزار و ۵۸۰ دستگاه کارت‌خوان، با وجود رشد ۶۳۰ دستگاه نسبت به فروردین ماه سال جاری، کمترین تعداد کار‌‌تخوان فروشگاهی فعال در میان استان‌های کشور را دارد.

این آمار حاکی از آن است که استان‌های تهران، فارس، آذربایجان غربی، خراسان رضوی و آذربایجان شرقی با بیشترین رشد تعداد دستگاه کارت‌خوان روبه‌رو بوده‌اند. تعداد دستگاه‌های کارت‌خوان در این استان‌ها نسبت به فروردین ۱۳۹۶ و سایر استان‌ها رشد حائز اهمیتی داشته است.

براساس آمار‌ها، تعداد کارت‌خوان‌های بی‌هویت در ایران روز به روز در حال افزایش است و با وجود هشدار مسوولان، اراده و توانی برای برخورد صریح و قانونی با این پدیده و تخلف گسترده فرار مالیاتی دیده نمی‌شود.

Share